Foto: Filmhuis Lumen

Documentaire filmfestival ‘IDFA Extended’ bij Filmhuis Lumen

Openingsfilm Nothing but the Sun zaterdag 21 november 14.30 uur

 Als de bioscopen vanaf donderdag weer open gaan, is op zaterdag 21 november om 14.30 uur in Filmhuis Lumen de film Nothing but the Sun te zien als openingsfilm van het Documentaire filmfestival ‘IDFA Extended’. De documentaire gaat over het verlies van identiteit en de vraag: hoe belangrijk is het om tradities te behouden. De voorouders van Mateo Sobode Chiqueño aanbaden de zon, die ze beschouwden als een superieur en genereus wezen. Voor Mateo en zijn generatiegenoten is de zon vooral een bedreiging geworden die van ontboste gebieden zorgwekkend droge, stoffige vlaktes maakt, door de camera in schitterende, onheilspellende beelden gevangen. Onder de naam IDFA Extended wordt bij Filmhuis Lumen een bijzondere selectie van zeven geëngageerde en cinematografisch interessante documentaires vertoond. Op Filmhuis-lumen.nl vind je alle informatie en bestel je je tickets. 

Het realiseren van het grootste documentaire filmfestival ter wereld ten tijde van het coronavirus, vraagt om een nieuwe aanpak. Dit jaar zet IDFA van 18 november tot en met 6 december de documentaire cinema daarom zowel online als in de filmtheaters in de schijnwerpers. De tijd glijdt adembenemend voorbij in het filmische hoogstandje rondom het Waddengebied: ‘Silence Of The Tides’. Opnamen van verschillende tijdstippen schuiven vrijwel onzichtbaar over elkaar, waardoor een drooggevallen zeebodem in korte tijd verandert in een deinende watermassa. Een geraffineerd geluidsontwerp en het samenspel van verschillende lichtinvallen, maken de magie compleet. En in nostalgische feelgooddocumentaire ‘Bloody Nose, Empty Pockets’ wordt de laatste dag vastgelegd waarop een typische Amerikaanse buurtkroeg open is. Kortom, een veelzijdige selectie van veelbelovende documentaires. 

Uitgebreide filminfo:

NOTHING BUT THE SUN

ZATERDAG 21 NOVEMBER 

ARAMI ULLÓN - 75 MINUTEN

SPAANS GESPROKEN, NEDERLANDS ONDERTITELD

De voorouders van Mateo Sobode Chiqueño aanbaden de zon, die ze beschouwden als een superieur en genereus wezen. Voor Mateo en zijn generatiegenoten is de zon vooral een bedreiging geworden die van ontboste gebieden zorgwekkend droge, stoffige vlaktes maakt, door de camera in schitterende, onheilspellende beelden gevangen.

Een klein deel van de Ayoreo leeft nog teruggetrokken in de bossen van Chaco in Paraguay. Maar een veel grotere groep, waar Mateo deel van uitmaakt, werd samengedreven in kleine nederzettingen door missionarissen, die hun land onteigenden en hen onder dwang bekeerden tot het christendom.

Al sinds de jaren zeventig trekt Mateo met een inmiddels antieke cassetterecorder langs Ayoreo-gemeenschappen om hen te interviewen en traditionele liederen op te nemen voor zijn audioarchief. Af en toe eet het apparaat een bandje op, wat hij met geduldig gepeuter oplost. In de gesprekken klinkt twijfel door over het verlies aan identiteit. Is het een probleem dat de cultuur van de Ayoreo verdwijnt, of is dat een noodzakelijke voorwaarde voor integratie? Hoe belangrijk is het om tradities te behouden?

SILENCE OF THE TIDES

MAANDAG 23 NOVEMBER

PIETER-RIM DE KROON - 104 MINUTEN

NIET GESPROKEN, NIET ONDERTITELD

Met schitterende zonsondergangen, een divers dierenrijk en landschappen die twee keer per dag veranderen, heeft het Waddengebied zich veelvuldig bewezen als fotogenieke plek. Toch is het grootste intergetijdengebied ter wereld nog nooit zo adembenemend in beeld gebracht als nu. Regisseur Pieter-Rim de Kroon laat in Silence of the Tides zijn beelden voor zich spreken. Net als in Hollands licht, waarmee hij in 2003 een Gouden Kalf won, zet hij zijn camera vaak voor lange tijd op één plek. Betoverende natuurtaferelen levert dat op.

Opnamen van verschillende tijdstippen schuiven vrijwel onzichtbaar over elkaar, waardoor een drooggevallen zeebodem in korte tijd in een deinende watermassa verandert. Een geraffineerd geluidsontwerp en het samenspel van verschillende lichtinvallen maken de magie compleet.

Militaire oefeningen, pasgeboren lammetjes, parende oesters: al dit leven trekt intussen commentaarloos aan de camera voorbij. Dieren, mensen en getijden blijven in vier seizoenen komen en gaan. Een prachtig vormgegeven portret van een pulserende natuur, die kijkers uitnodigt om zelf op zoek te gaan naar associaties en betekenis.

THE MOLE AGENT

DINSDAG 24 NOVEMBER

MAITE ALBERDI - 90 MINUTEN

SPAANS GESPROKEN, NEDERLANDS ONDERTITELD

Sergio is een Chileense spion. Tenminste, hij krijgt deze rol aangemeten na een castingsessie, georganiseerd door Romulo, een privédetective die een geloofwaardige mol nodig heeft om te infiltreren in een bejaardentehuis. Romulo’s cliënt, de bezorgde dochter van een van de bewoners, vermoedt dat haar moeder slecht wordt behandeld en huurt de detective in om erachter te komen wat er aan de hand is. Maar Sergio is 83, geen 007, en heeft moeite met hedendaagse technologieën en spionagetechnieken. Wel is hij een enthousiaste leerling, voor wie deze spionageactie een welkome afleiding is na het overlijden van zijn vrouw.

Terwijl Sergio informatie verzamelt, groeit hij steeds meer toe naar verschillende bewoners van het bejaardentehuis en beseft hij dat de dreigende waarheid onder de oppervlakte niet is wat men vermoedde. Met veel absurdistische humor is The Mole Agent een stijlvolle combinatie van een klassieke detective en een observerende documentaire. Het is een unieke beschouwing van eenzaamheid onder ouderen, met hartverwarmende personages.

De opnamen zijn gemaakt met echte bewoners van een bejaardentehuis, aan wie verteld is dat er een documentaire werd gemaakt. Zodoende kon een sturende, gedramatiseerde documentaire worden gemaakt die naast het absurdistische toch heel natuurlijk aanvoelt.

SONGS OF REPRESSION

DONDERDAG 26 NOVEMBER

MARIANNE HOUGEN-MORAGA, ESTEPHAN WAGNER - 90 MINUTEN

DUITS, SPAANS GESPROKEN, NEDERLANDS ONDERTITELD

Aan de voet van het Chileense Andesgebergte ligt een idyllische Duitse kolonie. De pracht van de plek staat in schril contrast met het afschuwelijke verleden. In 1961 emigreerden de Duitse prediker en ex-nazi Paul Schäfer en zijn gemeenschap naar Chili om daar de armen te helpen. Ze richtten de Colonia Dignidad op, die al snel veranderde in een gesloten sekte waar waardigheid ver te zoeken was, met 45 jaar kindermisbruik, collectieve afranselingen en slavernijachtige taferelen. Ook steunde de ooit idealistische geloofsgemeenschap het terreurbewind van Pinochet door politieke gevangenen te martelen, te vermoorden en in massagraven te begraven op hun enorme landgoed.

Songs of Repression, van de makers van The Act of Killing, onderzoekt hoe de overgebleven bewoners van de gemeenschap omgaan met dit verleden met prachtige beelden en intieme gesprekken.

GUNDA

ZONDAG 29 NOVEMBER 

VIKTOR KOSAKOVSKIY - 93 MINUTEN

ENGELS GESPROKEN, NEDERLANDS ONDERTITELD

Een hartveroverende en onvergetelijke documentaire over Gunda, een varken dat op een idyllische boerderij in Noorwegen twaalf biggen grootbrengt. In het mooiste zwart-wit gefilmd, met alleen de geluiden van de dieren zelf en hun omgeving, worden Gunda en haar biggen, wat koeien en een eenpotige kip liefdevol en glorieus in beeld gebracht; extreem vertederend en hartverscheurend tegelijkertijd.

Als vierjarige had Victor Kosakovskiy een tijdlang een biggetje als beste vriend. Het werd de bron voor zijn eerste filmidee: een film over boerderijdieren, met een varken in de hoofdrol. Terwijl hij uitgroeide tot een van de beroemdste documentaireregisseurs ter wereld, kreeg hij deze film maar niet van de grond. Tot na een kwarteeuw de tijd eindelijk rijp bleek.

In zijn zoektocht naar de ‘Meryl Streep’ onder de varkens vond hij Gunda. Hij zag het meteen: ‘Ze is zo krachtig in haar gezicht.’ We volgen haar terwijl ze biggen krijgt, ze verzorgt en opvoedt, ze uitfoetert als ze te lang klieren, en de achterblijver weer liefdevol naar de groep duwt. Het is wonderbaarlijk meeslepend om te zien hoe de biggen opgroeien, hun omgeving onderzoeken en steeds volwassener worden.

Het magnifieke camerawerk draagt daar enorm aan bij. Het zwart-wit geeft het gras, de bloemen, de kippen en de varkens een diepte en intensiteit die je nog meer laten opgaan in alle belevenissen en ontdekkingen. Een unieke film, die sinds de première op het Filmfestival van Berlijn een ware zegetocht maakt en Joaquin Phoenix (Her, Joker) en Paul Thomas Anderson (Magnolia) als grootste fans heeft

NOTTURNO 

MAANDAG 30 NOVEMBER 

GIANFRANCO ROSI - 100 MINUTEN

ARABISCH, KOERDISCH GESPROKEN, ENGELS ONDERTITELD

De grensgebieden van Irak, Koerdistan, Syrië en Libanon, waar Notturno werd opgenomen, zijn getekend door oorlog. De geschiedenis van de regio is er een van onderdrukking, invasies, terrorisme, militaire coups, buitenlandse inmenging, corrupte regimes en dictators. Wie er woont probeert niettemin een normaal leven te leiden, zo goed als dat gaat.

Notturno toont het dagelijks bestaan van een gezin dat slaapt en leeft in één kamer, volgt een eendenjager op zijn nachtelijke kanotocht en legt de voorbereidingen op een toneeluitvoering in een zorginrichting vast. Het zijn vaak serene, soms zelfs humoristische taferelen, maar op de achtergrond klinken regelmatig schoten. Troosteloze, modderige opvangkampen tonen de nasleep van alle conflicten. Ronduit huiveringwekkend zijn de getuigenissen van jonge kinderen die beschrijven welke gruwelen ze IS-strijders zagen begaan.

Gianfranco Rosi (Fuocoammare), de documentairemaker die filmt als een schilder, laat de scènes voor zich spreken. Het schitterende camerawerk, vaak bij avond- of ochtendlicht, vormt de rode draad in zijn zoektocht naar menselijkheid.

BLOODY NOSE, EMPTY POCKETS

WOENSDAG 2 DECEMBER

ENGELS GESPROKEN, NEDERLANDS ONDERTITELD

In Las Vegas bevindt zich een bar met de veelzeggende naam The Roaring 20s. Een plek waar een doorsnede van de samenleving samenkomt: oud, jong, wit, zwart, vrouw, man – en alles daartussenin. Om te drinken, te praten, ruzie te maken en te lachen. Om de eenzaamheid te verdrijven en zich aan elkaar te warmen. Voor veel vaste bezoekers is de bar een tweede huiskamer; voor Michael, een aan lagerwal geraakte acteur die na sluitingstijd het café schoonmaakt, zijn enige. Maar hij en de vaste klanten moeten de realiteit onder ogen zien: het café sluit binnenkort voorgoed zijn deuren.

De broers Bill en Turner Ross leggen in Bloody Nose, Empty Pockets het laatste etmaal van deze bijzondere plek vast. Een ode aan de typisch Amerikaanse dive bar, een nostalgische, feelgoodfilm met de stilistische kenmerken van cinéma vérité.

Deze gemeenschapszin is evenwel min of meer geënsceneerd. Hoewel Bloody Nose, Empty Pockets oogt en voelt als een documentaire, is het afscheidsfeest een fabricatie. De gebroeders Ross castten in en rond Las Vegas vaste bezoekers van kroegen. Die filmden ze vervolgens tijdens een achttien uur durende opnamenacht in The Roaring 20s. De niet-professionele acteurs kregen van de filmmakers enkele aanwijzingen; de belangrijkste was dat ze zich als echte stamgasten zouden gedragen. Dat is, getuige de film, grandioos gelukt.

Filmhuis Lumen Delft

Doelenplein 5

2611 BP Delft

Info en ticketverkoop: filmhuis-lumen.nl

Kassa: (015) 214 02 26

Meer berichten