<p>In 2019 opende koning Willem Alexander het Delftse quantumlab (foto: Microsoft).</p>

In 2019 opende koning Willem Alexander het Delftse quantumlab (foto: Microsoft).

(Foto: Microsoft)

Van Star Trek tot realiteit in Delft

Normale computers verbind je aan het internet. Maar met een quantumcomputer lukt dat niet zomaar. Daarom is de groep van de Delftse hoogleraar Ronald Hanson druk bezig met onderzoek naar een heus quantuminternet. En met succes. De eerste belangrijke stappen zijn nu gemaakt.

Door Martijn Boerkamp

Delft - Een unicum in de wereld: informatie verzenden via een quantumnetwerk bestaande uit drie punten. Twee punten bestond al een tijdje, maar dat kun je niet echt een netwerk noemen. Een heel belangrijk moment; hun metingen laten precies zien wat zij voor ogen hadden en ze bleven concurrerende wetenschapsgroepen hiermee voor. De onderzoekers kunnen de champagne alvast koud zetten, voor het moment dat hun onderzoek daadwerkelijk gepubliceerd is. Al met al iets waar de onderzoekers, en daarmee heel Nederland, best trots op mogen zijn.

Hoe werkt dat?

Een quantuminternet werkt met behulp van teleportatie. Huh? Komt dat niet uit Star Trek? “Beam me up, Scotty”. Ja, maar in plaats van mensen, teleporteren de onderzoekers informatie. En daarmee wordt science fiction, dus in één keer science fact. De truc achter teleportatie is dat je hele kleine deeltjes via een onzichtbare connectie met elkaar verbindt. In de natuurkunde noemen ze dat ‘verstrengelen’. Als er dan iets met het ene deeltje gebeurt, verander je ook onmiddellijk het andere deeltje. De afstand maakt niet uit: het lukt ook als het ene deeltje op aarde staat en het andere deeltje op de maan. Is dat moeilijk voor te stellen? Maak je geen zorgen; zelfs Einstein had hier grote moeite mee. Hij noemde het ‘spookachtig’. Door meerdere deeltjes met elkaar te verstrengelen, kun je een netwerk opzetten en informatie verzenden. De deeltjes die de onderzoekers gebruikten waren elektronen, die gevangen zaten in stukjes diamant. Het mooie aan dit quantuminternet is dat het heel veilig is. Want als iemand probeert mee te luisteren, verandert deze persoon één van de deeltjes en merk je dat dus gelijk aan het andere deeltje. Bij een quantuminternet blijft al je informatie geheim! Uniek aan dit onderzoek is dat, in tegenstelling tot concurrerend onderzoek, het netwerk herbruikbaar blijft en dat het informatie kan opslaan.

Het ongelijk van Einstein

Het is niet de eerste keer dat een onderzoek Ronald Hanson groot in het nieuws is. In 2015 toonde hij onomstotelijk aan dat je quantumdeeltjes met elkaar kan verstrengelen. En hiermee bewezen ze, 80 jaar na dato, dat Einstein toch niet gelijk had: niet veel wetenschappers die dat voor elkaar kregen. Dat was destijds nog een puur wetenschappelijk resultaat. Het huidige onderzoek is al een stuk praktischer. Er moet nog een hoop gebeuren voordat we een echt werkend quantuminternet hebben. Maar het onderzoek is veelbelovend. Want als je drie punten hebt, dan kunnen vier, tien of duizend punten ook. Hanson laat hiermee zien dat een praktisch en realistisch quantuminternet ook echt mogelijk is.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden