<p>Het kunstwerk &ldquo;Street Light Evolution&rdquo;</p>

Het kunstwerk “Street Light Evolution”

(Foto: Geert van Grootveld)

Straatverlichting toen, nu en straks

Op de campus van de TU Delft staat een door studenten gebouwd kunstwerk waarmee de straatverlichting door de eeuwen heen getoond wordt. Een buitengewoon boeiend werk, omdat het laat zien dat een ontwikkeling over lange periodes veelal met sprongen gepaard gaat.

Door Geert van Grootveld

Delft - De oudste lantaarn die er staat is een olielamp uit het jaar 1663. Deze is ontwikkeld door Jan van der Heyden. Het bijzondere is dat het oliereservoir niet overstroomt bij de heter wordende plantaardige olie. Aanvankelijk was het een gevellamp, die later op een paal gezet is en dienst deed als straatverlichting. In de 19e eeuw vond er een belangrijke sprong plaats, van plantaardige olie naar gas. De ontwikkeling van de gasverlichting bleek erg belangrijk voor het succes van de Nederlandse gasindustrie. Eerst werd het gaslicht in de straten gebruikt en later ook voor verlichting binnenshuis. De Nederlandse oliefabrieken kregen hierdoor harde klappen te verwerken. Het kunstwerk laat een gaslantaarn zien uit het jaar 1883. In de 19e eeuw deed elektriciteit zijn intrede en hiermee volgde de tweede sprong in straatverlichting. Het begon met een zogenoemde booglamp. Tussen twee koolstofstaven wordt een spanning aangelegd, waardoor er een boog van fel wit licht ontstaat. Het kunstwerk bevat zo’n booglamp, uit het jaar 1850. Juist vanwege de overvloed aan licht trok deze lamp tijdens de wereldtentoonstelling in Parijs in 1855 veel aandacht. De booglamp had echter een beperkt aantal branduren en maakte ook geluid. In de twintigste eeuw kwamen gloeilampen en gasontladingslampen op de markt. Op het kunstwerk zijn er twee te vinden, die van Friso Kramer en de neonlamp. Kramer was een industrieel ontwerper en de lamp die hij ontwierp is bekend geworden door de kegelvormige armatuur. De op het kunstwerk getoonde neonlamp werd onder meer voor de verlichting van snelwegen gebruikt. De zesde lamp op het kunstwerk is de LED-lamp, een ontwikkeling die in de 21ste eeuw een versnelling doormaakt. Deze technologie maakt gebruik van halfgeleiders en gebruikt weinig elektriciteit. Dit is wederom een sprong, de derde.

De toekomst

De ontwikkelingen staan niet stil. Op verschillende terreinen zijn er zelfs versnellingen te zien. Dit geldt vooral voor datagebruik. Het huidige 4G-netwerk gaat tegen haar grenzen aanlopen. Een nieuw 5G-netwerk wordt ontwikkeld om naast de huidige toepassingen ook toekomstige ontwikkelingen te ondersteunen. Bijvoorbeeld voor de communicatie tussen de infrastructuur en zelfrijdende auto’s. Hiervoor is een fijnmazig antenne-netwerk nodig. Wat zich duidelijk aftekent is een integratie van dit 5G-netwerk met de openbare verlichting. Door de Gemeente Delft is in haar beheerplan Openbare Verlichting 2020 - 2023 aangegeven dat zij de effecten van de aanleg van deze antenne-installaties op openbare verlichtingsmasten zal onderzoeken. Hiermee volgt de gemeente de landelijk afgesproken lijn. Een vierde sprong zal niet uitblijven.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden