Koningin Máxima verricht de opening. Foto: Fred Nijs
Koningin Máxima verricht de opening. Foto: Fred Nijs (Foto: Fred Nijs)

Nieuwe tentoonstelling Prinsenhof: Porselein met keizerlijke allure

Mislukte schalen, ingezakte vazen, en tempelvoorwerpen in scherven, dát is waar je feite naar kijkt bij de nieuwe tentoonstelling van Museum Prinsenhof Delft. Maar wel eeuwenoud porselein uit de keizerlijke ovens van China. Nog nooit eerder was het buiten Azië te zien. 'Verboden porselein - Exclusief voor de keizer' is daarom een sensatie en werd niet voor niets vrijdag geopend door Koningin Máxima.

DELFT - Aan het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw werden in de Chinese stad Jingdezhen - de zusterstad van Delft - enorme hoeveelheden Ming-porselein opgegraven. De archeologische vondst zette de keramiekwereld op zijn kop. Het gaat namelijk om het allervroegste porselein dat speciaal voor de keizers van China werd vervaardigd. Het keizerlijk hof in Beijing heeft het echter nooit bereikt. Nu krijgen die objecten na vijfhonderd jaar alsnog de aandacht die zij verdienen.

Rovers

In de tentoonstelling wordt verteld hoe het keizerlijke porselein werd gemaakt. Stadsarcheoloog Steven Jongma had het voorrecht om mee te 'graven' naar de scherven. "Jingdezhen was al in 900 na Christus een industriële stad. Er werd massaal porselein geproduceerd. Er was zelfs een hele wijk waar uitsluitend porselein voor het hof en de keizer werd vervaardigd. Hier werkten de beste ambachtslieden en werd porselein van de hoogste kwaliteit gemaakt. Maar als het niet perfect was, dan verdween het op de afvalberg. Er is een berg van twee km doorsnee aan keizerlijk porselein!" Waarom is het zo belangrijk om het op te graven? Jongma: "Omdat er weinig keizerlijk porselein uit de Ming-dynastie in musea is. Je kunt er heel veel van leren over de ontwikkeling van het porselein en het leven van de keizers." Er wordt dan ook veel geroofd, vertelt de archeoloog. "Hoe dieper je komt, hoe ouder het porselein. Bij het graven in zo'n eeuwenoude laag, stuitten we ineens op plastic. Daar kijk je wel van op! Rovers graven tunnels om bij het kostbaarste porselein te komen. En niet zonder gevaar."

Draak met 6 vingers

Alleen het beste was goed genoeg voor de keizer. Daarom is er zoveel moois weggegooid, vertelt Suzanne Klüver, conservator kunstnijverheid. En daar staat de tentoonstelling dus vol mee. Een mooi voorbeeld is een bord met een schitterende draak. "Had de draak vijf vingers, dan is hij speciaal gemaakt voor de keizer. Drie vingers was voor het gewone volk. Maar op dit bord heeft de schilder zich vergist. Er staan zés vingers op. Dat is een grote belediging!" Maar ook voorwerpen net even afwijken qua kleur verdwenen zonder pardon op de afvalhoop. "En vaak werd het vijfde en negende voorwerp in de reeks uitgekozen. Dat zijn keizerlijke getallen", aldus Klüver.

Kippenkopje

De keizers uit de Ming-dynastie (1368-1644) drukten een groot stempel op de ontwikkeling van het Chinese porselein. Daarom zijn de voorwerpen in de tentoonstelling op vier keizers gesorteerd. Zo is onder Hongwu (1368-1398) veel rood-wit porselein gemaakt. De keizer verzette zich tegen de Mongoolse overheersers en had daardoor niet het beste kobalt - de kenmerkende blauwe kleurstof - tot zijn beschikking. Zijn kleinzoon, Yongle, hield van wit porselein. Dat gebruikte hij bij offers in de tempel. Ook keizers Xuande en Chenghua hebben hun eigen vitrine. Zo is er een prachtige wierookbrander in de vorm van een eend, een delicaat kippenkopje (met kippendecoratie, red.) en mysterieus object bestaande uit drie porseleine bollen, te zien.

De link naar Delfts aardewerk

Er wordt ook een vergelijk gemaakt met Delfts Blauw, waar Delft natuurlijk wereldberoemd om is. Zo is er een mooie tijdlijn, die genadeloos laat zien hoeveel eeuwen de Chinezen met hun methoden voorlagen op de Europeanen. Toen de keizers daar wijn uit fijn gedecoreerde kopjes zo dun als eierschalen dronken, aten we hier nog uit bruine aardewerken nappen. Maar Delft werd niet voor niets de hoofdstad van het westerse aardewerk. De Delfenaren werden steengoed in het imiteren van het productieproces. Conservator Klüver: "Ik heb wel eens meegemaakt dat een Chinese delegatie het verschil tussen een Chinese en Delftse schaal niet konden ontdekken."

Band met zustergemeente 

Museum Prinsenhof Delft heeft het aan de goede relatie met zusterstad Jingdezhen te danken dat het keizerlijke porselein in Delft te zien is. De nieuwe directeur Janelle Moerman: "We hebben heel veel moeite moeten doen om deze tentoonstelling tot stand te laten komen. Dit is nationaal erfgoed voor de Chinezen. Ze zijn er heel zuinig op. Het gaat om vertrouwen. We hebben een goede band met Jingdezhen opgebouwd. Dat is mede te danken aan de bezoekjes van de burgemeester en wethouders aan China de afgelopen jaren." Dat het museum zijn beveiliging heeft gemoderniseerd de laatste jaren, is mooi meegenomen.

Informatie over de tentoonstelling 

De tentoonstelling Verboden porselein - Exclusief voor de keizer is te zien tot en met 9 juli 2017 in Museum Prinsenhof Delft aan het Agathaplein. Entree: volwassenen €12,-; kinderen 4 t/m 12 jaar €3,-; jongeren t/m 18 jaar €6,-; studenten €7,-. Geopend op Eerste en Tweede Paasdag (16-17 april) van 11.00 tot 17.00 uur. Gesloten op Koningsdag. Zie prinsenhof-delft.nl

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden








Nieuwsoverzicht

Meer berichten