Logo delftsepost.nl


Foto: Carla van Beers

De onderduikers van Arie en Evy

Door: Annemarie de Vries

In de loop van jaren zijn er heel wat boeken en films over oorlogshelden verschenen. Maar wat zich afspeelde in de Delftse Tak van Poortvlietstraat nummer 20 is relatief onbekend gebleven. Twee onbekende Delftse helden, Arie en Evy verborgen minimaal elf Joden in hun huis, allen overleefden de oorlog.

Delft - Carla van Beers, stiefdochter van Arie (nadat Evy overleed hertrouwde Arie met de moeder van Carla) zocht het uit en schreef er het boek 'Een schuilhuis in Delft' over. Carla: "Toen mijn moeder met Arie trouwde waren haar kinderen al volwassen en hadden zelf kinderen. Arie had wel eens iets laten doorschemeren, maar we hadden het allemaal druk met onze gezinnen en kleine kinderen, dus in die tijd hebben we nooit precies door gehad wat hij gedaan heeft. Wel hing hij bij de voordeur het gedicht '18 doden' van Remco Campert waaruit je kunt afleiden dat hij er zelf nog wel veel mee bezig was." De ommekeer kwam voor Carla in 2010. Er kwam iemand van het tv-programma 'Andere Tijden' langs om een documentaire over het verzetswerk van schrijver Hans Keilson te maken. Keilson kwam geregeld over de vloer bij het jonge stel. Uiteindelijk kwam de documentaire niet van de grond, maar Carla's nieuwsgierigheid was gewekt. Haar onderzoek begon bij het bruin leren koffertje van Arie dat bij haar moeder op de linnenkast stond. Dit zat vol met aantekeningen, foto's en na-oorlogse briefwisselingen met voormalige onderduikers, en voerde onder andere langs het oorlogsmuseum in Overloon, waar de collectie Bakker-Beer bewaard wordt. Nadat Carla brieven had gelezen bleek dat Keilson een affaire had met Hanna Sanders, een jonge Joodse vrouw die bij Arie en Evy zat ondergedoken. In 2014 verscheen hierover 'Dagboek 1944' van Hans Keilson.

Kort na het begin van de oorlog trokken Arie Bakker en Evy Beer in hun huis, ze waren net getrouwd en enorm blij dat ze dit huis konden krijgen. Ze waren de eerste bewoners. Arie studeerde net voor het begin van de oorlog, op 30 april 1940, af. Toen hij snel een baan vond bij het Laboratorium voor Grondmechanica wilde hij zo snel mogelijk met Evy trouwen. Hij vertrouwde de veranderingen niet en had het idee dat zo snel mogelijk trouwen verstandig was. Kort daarvoor had hij op zijn werk al een niet-jood verklaring moeten tekenen. Arie en Evy waren lid van de Vereniging van van Studerende Kinderen van Vrijmetselaars en hadden van daaruit een groot netwerk en veel contacten, zo had Evy geruime tijd een eetclub bij haar thuis. Het opnemen van onderduikers lijkt iets waar ze geleidelijk inrolden. Zeker is dat ze vanaf december 1942 onderduikers hadden. Sommige langer, sommige korter, Hanna Sanders bleef het langst. Van elf personen is de naam bekend, inclusief schuilnaam. Vermoedelijk waren er meer. Met een aantal nabestaanden heeft Carla nog contact gehad.

Achterhuis?

Dat Delft een eigen achterhuis(je) had is vrijwel onbekend. In de Tak van Poortvlietstraat hadden sommige huizen een poortje met daarboven een ruimte. De voorkant voor het ene huis, de achterkant voor het andere. Arie timmerde dit af en gokte erop dat de Duitsers het niet door zouden hebben omdat de afmetingen nu overeen kwamen met beneden. De gok pakte goed uit want het is nooit ontdekt. Voor de wand kwam een enorme verzameling boeken en er was een kleine ingang (zie foto). In de ruimte werden valse persoonsbewijzen gemaakt en verstopten de onderduikers zich als er een inval was. In tegenstelling tot het Achterhuis van Anne Frank is de Tak van Poortvlietstraat nog gewoon in gebruik als woonhuis en is het schuilhok bij het huis getrokken. Arie beschreef in zijn aantekeningen en foto's precies hoe allerlei voorzorgsmaatregelen werden genomen, zoals een bloempot voor het raam, een naambordje dat werd verschoven en er was zelfs een alarmknopje. Het boek laat zich in één adem uitlezen. Het wachten is nu op de film. Zie: huisdetective.nl

Reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox