Logo delftsepost.nl


Het Oude Delft met links de Oude Kerk en rechts de ingang van het Prinsenhof.
Het Oude Delft met links de Oude Kerk en rechts de ingang van het Prinsenhof. (Foto: )
terug in de tijd

Het Oude Delft of toch de Oude Delft? - deel een

Hoe spreekt men straatnamen uit, de of het? Er was een tijd dat dit geen probleem was. Iedereen zei en schreef gewoon het Oude Delft, ook in de krant en ander drukwerk werd dat gedrukt. Ook degenen die van buiten Delft kwamen, met name studenten, pasten zich in taal en spraakgebruik aan en zeiden het Oude Delft.

Delft - Nu is er de laatste tijd een campagne gevoerd door een groep mensen, voor DE! Oude Delft. Maar dit taalgebruik klinkt geboren Delftenaren vreemd in de oren, ook dit woord is een strijd (Delftenaar of Delvenaar). Ik ben in Delft geboren en voel mij een Delftenaar, niets meer en niets minder. Taalhistorisch is in de Middeleeuwen 'de' inderdaad het oorspronkelijke lidwoord, maar al in de 17e eeuw wordt dat verdrongen door 'het' en dat is zo gebleven tot eind jaren 1990. Zulke veranderingen gebeuren niet willekeurig. Een woord verandert grammaticaal van geslacht onder invloed van een ander woord dat vaak in hetzelfde verband wordt gebruikt. Soms komen ook beide lidwoorden naast elkaar voor en worden door elkaar gebruikt, dit laatste is het geval bij de en het hof. In het geval van Delft is het lidwoord van 'het' Noordeinde van invloed geweest. Toentertijd was het Oude Delft ingedeeld in een deel Oude Delft – Noordeinde (noordwaarts van de Oude Kerk) en een Oude Delft- Zuideinde (zuidwaarts van de Oude Kerk). Het Noordeinde, wat nu nog zo heet, was een oude weg. Deze straat is nooit opgegaan in de naam het Oude Delft, hetgeen aangeeft hoe sterk de positie is van de naam Noordeinde. Als men zei Oude Delft- Noordeinde vatte men dit onwillekeurig op als een woord waarvan het Noordeinde het hoofdwoord was, het werd dan het Oude Delft- Noordeinde. Taal is echter meer psychologisch dan logisch. Het Noordeinde stond sterk, je had in veel steden, zoals in Delft ook andere einden: 'het' zuid-, oost- en westeinde. De campagne om nu recent 'de' Oude Delft in te voeren is tegen de taalontwikkeling in heeft ook niets te maken met herstellen van een middeleeuws taalgebruik. Het is een bewuste poging de taal te dwingen tot een nieuw gebruik en 'de' Oude Delft duikt ineens overal in lokale media op. Volgende week deel twee.

Meer berichten

Shopbox