Foto:
terug in de tijd

Stoomloc de Ooievaar uit 1904, deel twee

We eindigden vorige week met 'huilende ogen ontbraken'. In plaats daarvan hadden de HTM locs aan de voor- en achterzijde een grote ovale opening zoals alleen de nog smallere smalspoorlocomotieven die kregen. Later kregen de HTM locs voorzetramen in de vorm van een soort duikbril.

Delft - De tramlijn Den Haag–Delft werd in 1924 geëlektrificeerd zodat stoomlocs overbodig waren. De noord–Zuid Hollandsche Tramweg Maatschappij nam de 7,8,10 en 11 over van de HTM en zette deze locs op de tramlijn Leiden–Heemstede. De loc HTM 8 verloor niet alleen haar naam, maar ook de kenmerkende condensinrichting voor de afgewerkte stroom op het dak, die ze bij de HTM had. De Ooievaar ging vanaf dat moment naamloos verder als nummer 12. Dat avontuur duurde tot 1933 toen ook die lijn werd geëlektrificeerd. De ijzerhandel Esbois in Utrecht kocht de stoomlocs, om ze vervolgens één voor één te slopen Als een wonder ontliep de Ooievaar als enige de snijbranders en werd deze als rangeerlocomotief verkocht aan de Bruinkoolmaatschappij Carisborg in Hoensbroek. De Delftse bouwhistoricus Wim Weve, liefhebber van oude trams en treinen, die tegenwoordig tot het roerend cultureel erfgoed worden gerekend, vertelt: "Er werd in Limburg niet zachtzinnig met de locomotief omgesprongen. De Ooievaar werd er tot op de draad versleten en het frame raakte krom ten gevolge van een aanrijding." Toch betekende dit nog niet het einde, de inmiddels buiten dienst gestelde locomotief werd in 1962 gered door de werknemers van de fabriek, waar ze decennia daarvoor was gebouwd. Deze fabriek, inmiddels Machinefabriek Breda, zou haar honderdjarig bestaan vieren, men zocht een tramlocomotief van eigen fabricaat als bedrijfsmonument. Hiervan waren er nog maar twee, de loc Silvolde van de Gelderse Tramwegen en de Ooievaar van de HTM. De Ooievaar werd ontdaan van storende toevoegsels als een extra kolenbak en spoorbuffers. Zij kreeg haar oude gedaante terug, enige jaren later besloot men de loc rijklaar te maken. Het herstel naar de oorspronkelijke staat werd grondig ter hand genomen. Weve: "De locomotief werd in 2001 zelfs geheel gedemonteerd".

Meer berichten