Schrijver en journalist Marcel de Jong in de kerk waar zijn roman zich afspeelt: 'Een bizar verhaal dat echt gebeurd is.' Foto: René van Walhout
Schrijver en journalist Marcel de Jong in de kerk waar zijn roman zich afspeelt: 'Een bizar verhaal dat echt gebeurd is.' Foto: René van Walhout (Foto: )
Bespiegelingen

Onze hersens worden lui

Bespiegelingen met Marcel de Jong

Onze hersens worden steeds luier. We besteden namelijk veel van onze taken uit aan apparaten en computers. Als we naar Ermelo gaan leidt de routeplanner ons feilloos naar het door ons gezochte adres. Het dorp kunnen we op de kaart echter niet meer aanwijzen. Ermelo? Geen idee. Het is ook niet van belang. Je kunt er toch gewoon met je smartphone komen? Iedere week kunnen we op de televisie zien hoe onwetende vakantiegangers demonstreren dat ze geen idee hebben waar ze zich op de wereldkaart bevinden. Met hun vingers prikken ze doodleuk op een land in Afrika, terwijl ze toch echt gewoon op een Grieks eiland zijn. En kent u mensen die nog telefoonnummers kunnen onthouden? Of goed kunnen hoofdrekenen? Hoofdschuddend sta ik vaak te kijken naar het gepruts van tienermeisjes achter de kassa. Zesendertig plus acht, ligt dat niet in de buurt van Griekenland? Computers en smartphones hebben een flink deel van onze menselijke activiteit naar zich toegetrokken.

Natuurlijk, die apparaten zijn handig. Maar er zitten ook nadelen aan. Onze hersenen worden steeds minder geactiveerd, blijkt uit onderzoek. We worden minder alert, minder scherp. Een onderzoekster vergelijkt onze hersenen met een spier. Als je die niet traint wordt hij slap en vatbaar voor kwetsuren. Dat geldt dus ook voor onze hersenen. Die worden niet alleen lui, maar ook vatbaar voor de vergeetachtigheid die uiteindelijk samen met de ouderdom bezit neemt van ons leven.

Daarom pleit ik voor de terugkeer van kennisoverdracht - in het onderwijs, de media, de politiek. Ja, die kennis verandert. Maar juist daarom is een stevige tas vol feiten van groot belang. Als je niets weet, snap je steeds minder van al die veranderingen. Helaas behoor ik met die opvatting tot een minderheid. Het is daarom niet gek dat het historisch besef afneemt, net zoals het vermogen om maatschappelijke ontwikkelingen in een breder perspectief te plaatsen. Ik ben vaak verbijsterd over de onwetendheid van mensen. Roepen kunnen ze ja, maar een mening geven op basis van feiten? Ermelo, ligt dat niet op Texel?

Meer berichten