Het MOR team met professor Andy van den Dobbelsteen uiterst rechts (Foto: TU Delft).
Het MOR team met professor Andy van den Dobbelsteen uiterst rechts (Foto: TU Delft). (Foto: )

Hoe houden we hoofd en huis koel?

Door: Annemarie de Vries

Vraag het de professor

Een lezer benaderde ons met de vraag of we nou eens konden uitzoeken hoe het zit met al die hittegolven. Moeten we anders gaan bouwen? En wat kunnen we zelf doen in ons bestaande huis om het koel te houden? Waar konden we beter beginnen met antwoorden zoeken dan bij de TU Delft?

Delft - Professor Andy van den Dobbelsteen, Hoogleraar Climate Design & Sustainability, wilde ons graag uitleg geven. Deze zomer begeleidde hij het studententeam MOR dat een wereldrecord aan prijzen won bij de Decathlon Solar Challenge in Hongarije. Dit team bouwde een kantoorpand om naar een energieleverend appartement. Het paviljoen bleef koel ondanks weken van rond de dertig graden.

Helaas heeft hij geen wondermiddel voor ons zwetende Delftenaren in petto. "De meeste warmte komt via de ramen binnen," legt hij uit: "Dus het beste zou zijn dat we bij nieuwbouw gebruik maken van kleinere ramen, maar dat vinden wij Nederlanders in de winter weer niet fijn. We willen ook graag veel licht binnen krijgen." De beste tussenoplossing is daarom goed isolerend glas en zonwering aan de buitenkant: "De gordijnen dicht houden helpt ook wel iets, maar dan is de warmte al binnen, dus buitenzonwering is beter."

En moeten de ramen nou juist dicht of open?

"Dat is eigenlijk een kwestie van boerenverstand. Zolang de lucht buiten kouder is dan binnen moet alles open, zodra dat andersom is moet alles eigenlijk potdicht. Vooral 's nachts de boel goed open houden is belangrijk om het af te laten koelen, maar dat moet wel veilig zijn natuurlijk. Het duurt even voordat een huis inclusief muren en vloeren helemaal opgewarmd is, maar andersom helaas ook, vandaar dat het na een warme periode nog dagenlang kan duren voor het ook in huis weer aangenaam is. Dus zorgen dat het zo lang mogelijk koel blijft is het beste."

Oost west

Er is een groot verschil in ramen op het oosten, westen, zuiden of noorden legt de professor uit: "Voor de koelte zou het beter zijn ramen meer op het noorden te situeren, maar wil je meer winterwarmte, dan is op het zuiden eigenlijk fijner. Omdat de zon rond het middaguur hoog staat op het zuiden, kun je vaak volstaan met een oversteek of afdakje boven je raam, bijvoorbeeld een balkon of een uitvallend zonnescherm. Louvres zijn ook mogelijk. Op het oosten (ochtend) en westen (avond) moet je je raam hermetisch afschermen omdat de zon daar veel lager staat en vol naar binnen brandt."

Wit

Wat verder nog helpt is gebruik maken van lichte kleuren: "in Griekenland heb je van die wit gepleisterde huizen, dat helpt goed omdat ze de zon reflecteren, maar door ons vochtige klimaat zou zoiets er bij ons in no-time niet meer uit zien." Maar er zijn ontwikkelingen: "Voor mensen met een plat dak is er tegenwoordig ook witte of lichtgekleurde dakbedekking, dat is iets om te overwegen als je toch aan vervanging toe bent. Je kunt dan ook vacuümcollectoren (zonnecollector voor warm water) overwegen, want die kunnen aan twee kanten beschenen worden en het witte dak weerkaatst veel licht. Dan heb je twee vliegen in één klap."

Stad of platteland

Houd je het echt niet meer uit tijdens een hittegolf, dan kan misschien een weekendje naar het platteland nog uitkomst bieden. Van den Dobbelsteen: "De temperatuur kan in de stad soms tot wel acht graden warmer zijn dan op het platteland." Dat komt door de opwarming van beton, stenen en asfalt die dat weer uitstralen in de lucht. Maar ook de toename van het aantal airconditioners draagt hier aan bij. Door je leefomgeving groen te houden kun je dus ook zorgen dat het koeler blijft: "Als je meer planten en groen in je tuin hebt, blijft de lucht daaromheen koeler. Je kunt ook een groen dak nemen met planten; door de massa en het vochtige substraat blijft het dak koel."

Nieuwbouw

Voor de kopers van nieuwbouw is er gelukkig nog wel een lichtpuntje: "Veel wijken worden tegenwoordig al gasloos opgeleverd en zijn voorzien van warmtepompen; deze systemen kunnen ook koelen. Maar dit geldt ook als je met je bestaande woning overgaat op een warmtepomp."

Daarmee hebben we dan ook gelijk de beste tip te pakken voor komende zomer: zorg dat je vrienden maakt in de Harnaschpolder.

Meer berichten