Een fragment van de gedrukte bijbel.
Een fragment van de gedrukte bijbel. (Foto: )
terug in de tijd

Eerste Nederlandse bijbel in druk werd uitgegeven in Delft

Terug in de Tijd met Henk van der Beek

Wie in de vijftiende eeuw boeken wilde drukken, moest op zijn minst over een klein vermogen beschikken. Want niet alleen de aanschaf van een drukpers met toebehoren vergde een fikse investering, ook voor de grondstoffen moest fors worden betaald.

Delft - Papier was nog uiterst schaars, omdat de papiermolens de vraag van het jonge en groeiende boekdrukambacht nauwelijks konden bijbenen. Een drukker was doorgaans meer geld kwijt aan papier dan aan zijn personeel. Ondanks de hoge kosten kozen Jacob Jacobszoon van der Meer en Mauricius van Middelborch ruim vijfhonderd jaar geleden voor het drukkersvak. Beiden moeten de beschikking hebben gehad over voldoende middelen om hun onderneming te bekostigen. Samen zette het ondernemende tweetal een drukkerij op, het bedrijfje van de beide partners werd gevestigd in Delft, de geboorteplaats van Van der Meer. Ze moeten zich heuse pioniers hebben gevoeld, want ons land had zich de boekdrukkunst enkele jaren daarvoor eigen gemaakt. Jacob en Mauricius hielden blijkbaar niet van een voorzichtige start, ze pakten uit met een groots project. Daar zouden zij geschiedenis mee schrijven: de uitgave van de 'Bible in Duytsche', de eerste gedrukte bijbel in de Nederlandse taal. Sindsdien beter bekend als de Delftse bijbel. Volkstaal, de uitgave was een opmerkelijke gebeurtenis, want in die tijd was het niet gebruikelijk om Bijbelteksten in de volkstaal te lezen. In de kerk hoorden de gelovigen nog de latijnse versie, dezelfde versie die werd gebruikt door monniken en wetenschappers die de teksten wilden bestuderen.
De kerk moedigde het verspreiden van deze vertalingen zeker niet aan. De beide Delftse drukkers kozen niet voor de uitgave van alle Bijbelteksten, maar het ging om het Oude Testament met uitzondering van de Psalmen, een verzameling die in die tijd wel vaker werd aangeduid met de omschrijving 'bible'. De uitgevers kozen voor bestaande vertalingen, gebaseerd op een handschrift uit de 14de eeuw. Het zou nog meer dan honderdvijftig jaar duren, tot de periode van de Reformatie, voordat een volledige Nederlandstalige het licht zag.
Volgende week deel twee.

Meer berichten