Foto:
terug in de tijd

De Nederlandse bijbel Deel twee

Terug in de Tijd met Henk van der Beek

Er is mij gevraagd hoe ik over de bijbel denkt, een prachtig geschiedenisboek met als achtergrond de religie. Al ging het in Delft dan niet om de volledige bijbel, voor Mauricius en Jacob moet de uitgave een gigantisch karwei zijn geweest.

Delft - Enkele jaren voordat de twee drukpersen in de Delftse drukkerij konden gaan draaien waren de compagnons al bezig met de voorbereidende werkzaamheden. Er moesten zo'n 18.000 letters worden gegoten en er werd papier besteld, dat uit de Champagne moest komen. De gezette teksten werden nauwkeurig gecontroleerd op zetfouten. Een ,,notabelen meester" mogelijk een monnik uit het Karthuizer klooster aan de Buitenwatersloot vergeleek alle woorden met de Latijnse grondtekst, waar nodig verbeterde hij de tekst. Gezellen konden de gecorrigeerde pagina's vervolgens drukken op de persen. Met het zetten en drukken van het boek was meer dan een jaar gemoeid, op 10 januari 1477 konden de twee drukkers eindelijk hun eerste uitgave in de openbaarheid brengen. Het waren twee lijvige lederen banden geworden, fraai uitgevoerd volgens de middeleeuwse traditie. De pagina's waren sober vormgegeven, zoals gebruikelijk was in die tijd, hier en daar versierd met ingekleurde zwierige hoofdletters. Naar de prijs die de beide mannen vroegen voor de boeken kunnen we slechts gissen. Ze waren duur, dat staat vast, daarmee alleen bereikbaar voor de welgestelde burgerij. Door allerlei omstandigheden bleef het bij de eerste druk, de oplage is niet met zekerheid te achterhalen. Schattingen gaan uit van een oorspronkelijke oplage van niet meer dan 250. Daarvan is een vijftigtal exemplaren bewaard gebleven in elk geval een exemplaar van de Delftse bijbel bevindt nog in Delft. Het gemeente-archief is in bezit van een puntgaaf exemplaar van de uitgave van 1477. Wie het boekwerk wil inzien, zal zich in de meeste gevallen echter tevreden moeten stellen met een facsimile-uitgave uit 1977. In dat jaar is het boekwerk, ter gelegenheid van vijfhonderd jaar Delftse bijbel opnieuw uitgegeven, deze uitgave is ook nog steeds verkrijgbaar bij de boekhandel. Het originele is moeilijk te krijgen, zo eens in de 10 jaar duikt een exemplaar op bij een antiquair.

Er zijn mensen die de bijbel een prachtig boek vinden maar twijfelen dat het iets met het geloof te maken heeft, het kan ook in deze tijd geschreven zijn!

Meer berichten