De Heilige Hippolytus van Rome stierf omstreeks het jaar 235 als martelaar
De Heilige Hippolytus van Rome stierf omstreeks het jaar 235 als martelaar (Foto: )

Gerrijt Jansz. de goudsmid aan de Hippolytusbuurt

In de vijftiende eeuw woonde aan de Hippolytusbuurt goudsmid Gerrijt Jansz. van Berckel. In de annalen van de Delftse historie vinden we slechts een enkel zinnetje met betrekking tot deze goudsmid. Desondanks weten wij dat hij hoogwaardig vakmanschap leverde door een opdracht die hij in 1465 verwierf.

Jeroen Stolk

Delft - Een opdracht waarvoor niet de eerste de beste edelsmid gekozen zou worden. De opdracht was afkomstig van de kerkmeesters van de Sint Hippolytuskerk (tegenwoordig de Oude Kerk) en werd op 16 augustus 1465 in een ‘accoord’ vastgelegd. Goutsmid Gerrijt Jansz. mocht een zilveren kas maken voor het relikwie van Sint Hippolytus naar het voorbeeld van de kas van Sint Pontiaan in de Dom van Utrecht. Een kas, ook wel een schrijn genoemd, was een kistje waarin een relikwie bewaard werd. Al met al klinkt de opdracht niet zo spannend ware het niet dat de kas van Sint Pontiaan niet zomaar een kistje was.

De Utrechtse kas

Slechts vijf jaar eerder (1660) was de opdracht voor de Utrechtse kas gegaan naar de Utrechtse edelsmid Tyman IJsbrandtss. Hij zou er de rest van zijn leven (37 jaar!) aan werken en nog was de opdracht niet af. Deels kwam dit omdat het tijd kostte voldoende van het benodigde zilver te verwerven, maar anderzijds ook doordat het om een enorm kunstwerk ging. De opvolger van IJsbrandtss zou er nog zes jaar aan moeten werken voor het werkstuk af was. Het had de vorm van een gotische kerk voorzien van 24 vergulde heiligenbeeldjes en woog niet minder dan 68 kilo!

Is Delftse kas ooit voltooid?

Hoe zou de Delftse variant er uitgezien hebben? Was het een zilveren miniatuur van de Oude Kerk? Voorzien van alle pracht en praal van ver vóór de beeldenstorm? Wij zullen het nooit weten want in het charter met betreffend accoord worden geen details genoemd. Het Utrechtse kunstwerk is in de zestiende eeuw verloren gegaan. Of de Delftse kas ooit voltooid is weet niemand, maar ook dat is niet bewaard gebleven. Veel Nederlands kerkzilver is verloren gegaan bij rampen, branden, oorlogen en beeldenstormen. Ook zal er veel verborgen zijn in roerige tijden. Zou er ooit een Delftse kas met het relikwie van Sint Hippolytus in de Oude Kerk worden aangetroffen, of is ook die in de tijd verdwenen? We wachten geduldig af.

Meer berichten